Bài ca Trường Nguyễn Văn Trỗi

Nhạc và lời: Hồng Tuyến

Thứ Hai, 27 tháng 7, 2009

Nghĩa trang liệt sĩ quốc gia đường 9

Tỉnh Quảng trị là tỉnh có số nghĩa trang liệt sĩ nhiều nhất trong cả nước. Toàn tỉnh Quản trị có khoảng 72 nghĩa trang liệt sĩ, trong đó có 2 nghĩa trang quốc gia là NT QG Trường Sơn và NT QG Đường 9. Hai nghĩa trang liệt sĩ này lớn nhất, mỗi nghĩa trang có trên 1 vạn ngôi mộ. Với Nghĩa trang LS Trường sơn hay được nhắc đến trên các phương tiện thông tin, nên nhiều người đã biết. Còn Nghĩa trang LS đường 9 ít được nhắc đến nên còn nhiều người chưa biết.
Cuối tháng 6 vừa rồi, vào một ngày giữa hè trong hành trình xuyên Việt của chúng tôi. Buổi sáng sau khi thăm địa đạo Vịnh mốc (Vĩnh linh) và Nghĩa trang liệt sĩ Trường sơn, trời nắng như đổ lửa, càng nóng hơn với gió Lào nhưng đoàn chúng tôi vẫn quyết định đến thắp hương tại Nghĩa trang liệt sĩ quốc gia đường 9, cách Nghĩa trang liệt sỹ Trường Sơn khoảng gần 40 km.
"Nghĩa trang LSQG Đường 9 được xây dựng vào ngày 2/9/1992 và hoàn tất vào ngày 22/7/1997. Đây là nơi 10.045 liệt sĩ được quy tụ về bên nhau, những liệt sĩ nằm tại nơi đây hầu hết hy sinh trên những chiến trường nằm dọc theo đường 9, trong cuộc kháng chiến chống Mỹ của nhân dân ta."

Nghĩa trang nằm trên một quả đồi. Trước khu lễ đài chính là một tháp chuông với đường nét kiến trúc khá đẹp. Bên trong treo một quả chuông to nặng gần 1 tấn, đứng trong tháp chuông hướng mắt về phía lễ đài trên lưng chừng đồi phóng tầm mắt ra bốn phía, nhẹ lòng khi thỉnh lên những hồi chuông gọi hồn và những lời cầu nguyện cùng với lời đề từ đầy xúc động của Giáo sư Vũ Khiêu khắc trên quả chuông :
"Hồi chuông vị quốc rung Nam Bắc Ngọn lửa anh linh rực đất trời Muôn dặm từng vang Đường Số Chín Ngàn thu còn mãi tuổi hai mươi."

Đi ra phía sau khu lễ đài là những khu mộ được quy hoạch rất khang trang thành từng ô, từng khu rộng rãi hoặc theo từng địa phương. Trong nghĩa trang này khu vực liệt sĩ có danh không nhiều, đa số là liệt sĩ vô danh. Đặc biệt có một ngôi mộ chung rất lớn của 105 liêt sĩ thuộc trung đoàn 48, sư đoàn 320 nằm ở trung tâm nghĩa trang, bên cạnh đó còn có một số ngôi mộ chung của 8 hoặc 5 liệt sỹ.
Gặp những người trong ban quản lý nghĩa trang, họ kể về những người vợ, những bà mẹ đã thẫn thờ trước hàng ngàn ngôi mộ mà không biết thân xác, những người chồng, những người con của mình nằm nơi đâu. Họ đã thắp lên các ngôi mộ nén hương mong sao linh hồn những người chồng, những đứa con của mình cảm thấy ấm lòng. Trong nghĩa trang với hàng ngàn ngôi mộ, những ngôi mộ ở xa khó bề hương khói, những ngôi mộ ở gần thì còn thuận tiện. Về việc này, những người trông nom nghĩa trang vẫn cắt cử nhau, thắp hương đều các ngôi mộ vào những dịp lễ. Họ luôn tâm niệm, dù người đã mất nhưng cái tình cái nghĩa vẫn phải trọn vẹn, đủ đầy.

Cứ vào ngày lễ tết, đặc biệt vào ngày thương binh liệt sĩ 27/7, thân nhân các liệt sĩ tìm về đây để tưởng nhớ đến những người đã khuất. Những nén hương nghi ngút với tấm lòng thành kính gửi đến người thân đã hy sinh vì Tổ quốc. Không chỉ thân nhân các liệt sĩ tìm về mà rất nhiều các cơ quan đoàn thể, các bạn trẻ từ khắp nơi, khắp mọi miền của đất nước cũng tìm về đây, hồi tưởng lại quá khứ oanh liệt hào hùng của dân tộc. Tất cả mọi người đều muốn góp chút công sức để xây dựng, tôn tạo, tu sửa các nghĩa trang đàng hoàng , đẹp và chu đáo hơn.

Rời khỏi nghĩa trang, trong lòng tự hỏi không biết một cậu bạn học phổ thông cùng tôi ngày xưa có nằm nơi đây không? Nếu cậu nằm đây chắc cũng nhận được lời cầu nguyện của bạn mình.
Làm được những việc thế này, cũng cảm thấy yên lòng. Nếu có dịp, ai đó cũng nên một lần qua thăm viếng nghĩa trang liệt sĩ đường 9.
Ảnh dưới cùng: Đoàn Bạn Trỗi xuyên Việt do Hữu Thành (Bạn Trỗi) cung cấp

8 nhận xét:

  1. Ít năm trước đây vẫn có một sự chạnh lòng của những người quản trang và những người biết tới NTLS Đường 9. Ấy là sự hiu vắng của nó trên thực tế và đặc biệt là truyền thông.
    Rất mừng là đã có một Đại lễ Cầu siêu tại đây năm nay.

    Trả lờiXóa
  2. Đầu thập niên 90 tôi và KV lái một xe xuyên Việt. Cảm tưởng hồi đó lúc đi ngang Q.Trị trên đường số 1: Quảng Trị là cát trắng, rau muống biển, phi lao và nghĩa trang liệt sỹ.
    Ngày 27/7 tri ân các anh hùng liệt sỹ!

    Trả lờiXóa
  3. Tại đây, từng khu được phân bổ cho các nhà trường, các cơ quan trong tỉnh Quảng Trị có trách nhiệm chăm nom, hương hoa, làm cỏ, viết lại tên LS trên bia mộ... những ngày lễ tết, hay 27/7. Thấy có trương bảng đề "Trường CĐSP Quảng Trị", "Sợ Nội vụ"...
    Đây là việc làm tốt cho LS và gia đình đỡ tủi!

    Trả lờiXóa
  4. Em kể cho các anh chị nghe 1 câu chuyện .
    Vào dịp 27/7 /2008 , lần đầu tiên em về quê chồng ở xà VĨNH QUANG , VĨNH LINH , QUẢNG TRỊ .Các anh công an QTRỊ cho xe đưa về .Khi vào nghĩa trang liệt sỹ xã viếng người chú ruột của ông xã hy sinh từ thời chống pháp thì trời nắng khủng khiếp nên ông xã và 2 người bạn vào tìm mộ chú ( vì ở xa ít có điều kiện ra nên không nhớ chính xác chỗ chú nằm ), khi nào tìm được thì em vào . Ba người tìm lâu lắm vẫn chưa thấy , sốt ruột quá nên em cũng xuống xe vô tìm . Em đi thẳng 1 mạch rồi đứng lại không đi nữa , cứ đứng ngó quanh 1 chỗ , 3 người kia vẫn tìm chưa ra .Em vẫn đứng tại chỗ cũ và hỏi " chú anh tên là gì để em tìm phụ " , ông xã nói tên và các anh chị biết không ,nhìn xuống em đứng ngay sát chỗ chú nằm . Ba ông công an xanh mặt , ông xã em lắp ba lắp bắp .. em .. em .. nói thật không .Sau đó mọi người cho rằng tâm linh liệt sỹ thương cô cháu dâu ở xa về , không nỡ để cháu chịu nắng nên chỉ chỗ cho cháu !
    N.H.QUẾ

    Trả lờiXóa
  5. Xác suất thấp xảy ra làm cho người ta không muốn cũng phải tin.

    Trả lờiXóa
  6. Đất Quảng Trị nghèo khó với cát nóng như rang, gió Lào khô rụi, nằm trên vỹ tuyến 17 để mà "được chọn" làm giới tuyến của hiệp định Giơ-ne-vơ và cứ thế 30 năm ròng bom lửa, cho đến nay nào đã hết, thi thoảng nơi này nơi kia bom đạn nằm trong đất còn đì đoàng giết dân Quảng Trị, thế nhưng những con người mang khuôn mặt rám nắng, hằn vết thương đau này vẫn cố cày sau cuốc bẫm để xây dựng cuộc sống cho đời sau và chăm lo cho linh hồn các liệt sỹ. Mồ liệt sỹ không chỉ tập trung ở nghĩa trang Trường Sơn và đường 9, mà còn nằm rải rác trong vô số các nghĩa trang địa phương khác! Các liệt sỹ dường như đều yên tâm yên nghỉ với mảnh đất nắng gió và chân tình này...

    Trả lờiXóa
  7. Chưa gặp mặt nhưng qua những lời QL đã viết trên Blog này mình tin rằng QL là người có tấm lòng nhân ái động cả người âm.

    Trả lờiXóa
  8. Đại tỉ ui, Trỗi và Quế đều có một lịch sử trưởng thành đặc biệt, nên đều biết trân trọng mọi sự hy sinh mừ! Hơn nữa nếu tỉ từng đến Quảng Trị chắc chắn tỉ cảm nhận được điều đó như Quế mà thui!

    Trả lờiXóa

Đề nghị mọi người dùng tiếng Việt có dấu để nhận xét. Gõ telex tiếng Việt TẠI ĐÂY. Nhận xét xong xin không dùng Nặc danh mà nên điền danh tính vào Tên/URL (nếu ko dùng danh khoản). Xin chân thành cảm ơn!